Siyaset
On sekiz yaşında açılır. Bir partiye katılırsın, sahada çalışırsın, seçimle basamak basamak yükselirsin. Yükselmek iki şeye bağlı: senin emeğin ve ülkenin havası. Doğru partide doğru zamanda olmak da bir beceri.
Siyaset sayfası Persona sekmesindeki "Siyaset" kapısından açılır ve üç sekmesi var: Sen (görevin, desteğin, çalışmalar, adaylık), Partiler (görüşmeler, parti değiştirmek) ve Ülke (anket, iktidar, hava, sandık).
Partiler
Dokuz kurgusal parti var. Her biri iki eksende bir yerde durur: ekonomide devletçi ile piyasacı arası, toplumda özgürlükçü ile gelenekçi arası.
| Parti | Çizgisi |
|---|---|
| Halkın Sesi Partisi | Karma ekonomi, geniş sosyal devlet, özgürlükçü toplum |
| Ulusal Birlik Partisi | Piyasa ekonomisi, güçlü devlet, geleneksel değerler |
| Değişim Hareketi | İdeolojiden çok yöntem: veriyle yönetme iddiası |
| Vatan ve Millet Partisi | Ulusal çıkar ve güçlü devlet; toplumda en gelenekçi |
| Özgür Girişim Partisi | En az devlet, en çok girişim; toplumda ortada |
| Emek ve Dayanışma Partisi | Kamu mülkiyeti ve emek örgütleri; ekonomide en solda |
| Yeşil Gelecek Partisi | Çevre ve kamu yararı önde; toplumda en özgürlükçü |
| Dayanışma Partisi | Geniş sosyal yardım ve geleneksel aile; devletçi ekonomi |
| Yeni Kuşak Partisi | Serbest piyasa ve bireysel özgürlük; genç seçmene oynar |
Halkın Sesi ve Ulusal Birlik'in çekirdek oyu en büyük, Yeni Kuşak'ınki en küçük. Ama küçük partiler de hava onlara dönünce birinci olabilir.
Katılmak, değiştirmek, bırakmak
- "Partiye katıl": 18 yaşından sonra. Parti üyesi olarak başlarsın, emeğin sıfır.
- "Parti değiştir": serbest ama sıfırdan başlarsın: görevin ve emeğin gider, yeni partide kimse seni tanımaz.
- "Siyaseti bırak": onay ister, görevin de gider.
Dikkat: Parti değiştirmek ya da siyaseti bırakmak yıllarca biriktirdiğin görevi ve emeği götürür; yeni partide sıfırdan başlarsın. Görevinle geçmek istiyorsan "Başka partiye geç" görüşmesini dene.
Siyasi merdiven
| Basamak | Nasıl gelinir | İtibar | Hitabet | Emek | Ödenek (30 günlük yıl) |
|---|---|---|---|---|---|
| Parti üyesi | Katılınca | yok | |||
| Mahalle temsilcisi | Seçim | 12 | 0 | 6 | yok |
| İlçe başkanı | Seçim | 42 | 22 | 30 | yok |
| İl başkanı | Seçim | 52 | 34 | 40 | yok |
| Milletvekili | Seçim | 62 | 46 | 50 | Günde 113.333₺ |
| Bakan | İktidarın teklifi | (aşağıda) | Günde 173.333₺ |
- Mahalle, ilçe ve il başkanlığı maaşsız; işinde çalışmaya devam edersin.
- Ödenek milletvekilliğinden başlar, seçimi kazandığın gün yatar.
- Ödenek başka ülkede o ülkenin ölçeğiyle, 60 günlük yılda yarısı, 20 günlük yılda bir buçuk katı.
Emek ve halk desteği
- Emek (ekranda "Destek tabanı", 0-100) parti çalışmasıyla büyür.
- Her yıl erir: 4 puan artı emeğin %6'sı. Çalışmazsan düşer. Yüksekte daha çok erir, yani emek hitabetine göre bir yerde dengelenir: hitabetsiz biri 54 civarında, çok iyi konuşan 63 civarında.
- Halk desteği seçimi belirleyen sayı. Dört şeyden gelir: emeğin (en ağır), itibarın, hitabetin ve partinin ülke havasıyla uyumu.
Parti çalışmaları
"Nasıl çalışacaksın" bölümünde, günde bir çalışma. Sayfanın başında hakkın varsa "Hakkın var" yazar.
| Çalışma | Ne zaman açılır | Bedel | Ne verir |
|---|---|---|---|
| Kapı kapı dolaş | Üyelikten | Mutluluk −2, sağlık −1 | Orta emek, hitabet neredeyse etkilemez |
| Teşkilatta çalış | Üyelikten | Mutluluk −1, sağlık −2 | Biraz az emek, itibar +1 |
| Sosyal medyada anlat | Üyelikten | Yok | Orta emek, hitabetle büyür, itibar +1 |
| Mahalle yemeği ver | Mahalle temsilcisinden | 35.000₺ | Çok emek, itibar +3, mutluluk +1 |
| Mitingde konuş | Mahalle temsilcisinden | 12.000₺, sağlık −2 | Hitabetin varsa en güçlüsü, itibar +4, mutluluk +2 |
| Bağış turu düzenle | İlçe başkanından | 120.000₺, mutluluk −1 | Hitabetin yokken en çok emek; hitabet etkilemez, itibar +2 |
- Emek yükseldikçe her çalışma daha az ekler; yüksekten yükselmek zor.
- Partin iktidardaysa her çalışma %15 daha çok getirir.
- Hitabetin asıl kaynağı burası: her çalışma hitabetini büyütür, mitingde en çok, bağışta en az.
- Sağlık bedeli yıl içinde söner: miting yılda en çok −6 sağlık alır (−2, −1, −1, −1, −1, sonra 0), kapı kapı dolaşmak −3. Kart o seferki bedeli yazar.
İpucu: Hitabetin varsa "Mitingde konuş" en güçlü çalışmadır ve hitabeti de en çok o büyütür. Hitabetin yokken "Bağış turu düzenle" en çok emeği verir.
Seçim ve adaylık
- Seçim üç yılda bir, yaşın üçün katı olduğu yıllarda (21, 24, 27...). Ülke senin oyunu beklemez; seçim her durumda yapılır.
- Sen bir üst basamağa aday olabilmek için o basamağın itibar, hitabet ve emek şartlarını tutturmalısın. Seçim yılında bir kez aday olunur.
- Kazanma ihtimali halk desteğinin seçim eşiğine oranından gelir ve aday olmadan önce yazar. %5 ile %98 arasında.
- Eşik basamakla büyür: mahalle 42, ilçe 51, il 61, milletvekili 70.
- Partin iktidardaysa eşik 6 puan, ittifakın varsa 4 puan düşer.
- Kazanırsan: bir basamak çıkarsın, itibar +6, emeğinden 20 gider.
- Kaybedersen: emeğin yarıya iner, itibar −3.
- Milletvekili seçilince maaşlı işinden istifa edersin. Şirketin kalır; girişimcilik serbest.
- Seçim yılında Ülke sekmesinde oy da verebilirsin (boş oy dahil).
Bilgi: Mahalle, ilçe ve il başkanlığı maaşsızdır ama işini bırakmanı istemez. Maaşlı işten ayrılmak yalnız milletvekili seçilince gelir; ödenek de o gün başlar.
Anket
Ülke sekmesi ilk beş partiyi ve oy beklentisini gösterir. Seçime yıllar varken anket belirsizdir, sandık yaklaştıkça netleşir. Sandık günü anket kesindir.
Görüşmeler
Partiler sekmesinde, yılda bir görüşme. Hepsi ilçe başkanlığından başlar ve parti çalışmasından ayrı hakkı var. Her birinin reddedilme ya da yakalanma riski var.
| Görüşme | Bedel | Tutarsa | Tutmazsa |
|---|---|---|---|
| Başka partiye geç | Ücretsiz | Görevinle geçersin (bakansan kabineden çıkar, milletvekilliğine dönersin), emeğinin beşte biri kalır, itibar −6 | Emek −10, itibar −4 |
| İttifak teklif et | 60.000₺ | Bir seçim dönemi boyunca ortağın oyunun bir kısmı senin partine yazılır, seçim eşiğin düşer, itibar +3 | İtibar −2 |
| Basın açıklaması | 8.000₺ | Emek +6 ile +16 (hitabete göre), itibar +4 | Gaf: emek −6, itibar −5 |
| Rakip hakkında dosya sızdır | 40.000₺ | Emek +14 | Yakalanırsan emek −12, itibar −12 (sabıka açmaz) |
- Transferin şansı en çok %35: desteğin, basamağın ve itibarın artırır; hedef parti düşüşteyse daha açık olur.
- İttifakın şansı iki partinin eksende yakınlığına bağlı: uçtaki iki parti kolay anlaşmaz.
- Basın açıklamasının şansı hitabetle artar.
- Dosya sızdırmada yakalanma %35, sokak bilgin yüksekse daha az (en az %10).
Bakanlık
Bakanlığa seçimle çıkılmaz, iktidar teklif eder. Sen sayfasında üç şart görünür:
- Partide pozisyon: en az il başkanı.
- Partin iktidarda.
- Sicil temiz (sabıkan yok, hapiste değilsin).
Şartlar tutunca her yıl teklif gelme ihtimali var:
| İl başkanı | Milletvekili | |
|---|---|---|
| Kabinenin kurulduğu seçim yılı | %5 | %15 |
| Ara yıllar | %1 | %3 |
İtibarın bu ihtimali yarıya indirebilir ya da 1,2 katına çıkarabilir (itibar 70 ise tam). Teklif gelince Günlük'e "kabineden telefon" düşer, kabul ve ret düğmeleri sayfanın başında durur. O yıl içinde cevap vermezsen teklif kaçar.
- Bakanlık partin iktidarda kaldıkça sürer. İktidar değişirse eski görevine (milletvekili ya da il başkanı) dönersin.
İş yasağı ve görev kaybı
- Milletvekili ve bakan maaşlı bir işte çalışamaz. Görev oyunda meslek gibi görünür. Şirket sahibi olmak serbest.
- Hapse girersen siyasi görevinden alınırsın, emeğin yarıya iner.
- Sabıkan varsa ilçe başkanlığına ve üstüne aday olamazsın; o basamaklardaysan görevin düşer.
Ülke havası ve iktidar
- Ülkenin havası iki eksende yürür ve yıllarca aynı yöne gider, bir yılda savrulmaz. Partine yaklaştıkça partinin oyu artar.
- Hava tamamen rastgele değil ama garanti de yok; gidişatı izleyip partini seçebilirsin.
- Senin emeğin de ulusal sonuca katkı verir. Basit bir üyenin katkısı küçük, milletvekili ya da bakanınki tam.
- İktidarın etkisi (Ülke sekmesinde "Bu iktidarda"):
- Piyasacı iktidarda yatırım getirisi biraz yüksek, kamu maaşları biraz eriyor, hayat biraz pahalı. Devletçi iktidarda tersi.
- Gelenekçi iktidarda mahkemeler sert, özgürlükçü iktidarda yumuşak.
- Etkiler küçük: yatırımda en çok yaklaşık %6, kamu maaşında en çok yaklaşık %5.
- Tanıdık: iktidar partisinin üyesiysen kamu, sağlık, eğitim ve hukuk işlerinde (Kamu, Sağlık, Eğitim, Hukuk meslekleri) elendiğin mülakatı bir tanıdık kurtarabilir. Şansı en az %4, her basamakta 5 puan artar, en çok %30.
- Hayatın ilk seçiminden önce iktidar yok, her şey nötr.
İpuçları
- Hitabet bu yolun anahtarı. Miting ve sosyal medya hitabetini en hızlı büyütür; Hitabet kursları da var.
- Seçim yılı yaklaşınca çalışmayı sıklaştır: emek her yıl erir.
- Partin ülke havasından uzaklaşıyorsa ittifak ya da transfer düşün.
- Dosya sızdırmak itibarını bir anda 12 düşürebilir; itibar bakanlık şansını da etkiler.
- Bakan olmak için milletvekilliği en iyi bekleme yeri: seçim yılında %15.
| İpucu | Neden önemli |
|---|---|
| Her gün bir parti çalışması yap | Emek her yıl 4 puan artı %6 erir; çalışmayan düşer |
| Hitabetini büyüt | Halk desteğini, basın açıklamasını ve mitingi güçlendirir |
| Partini ülke havasına göre seç | Hava yıllarca aynı yöne gider; yakın parti oy kazanır |
| Sicilini temiz tut | Sabıka ilçe başkanlığını ve bakanlığı kapatır |
| Bakanlık teklifine o yıl cevap ver | Cevapsız teklif yıl dolunca kaçar |
İlgili konular
- Okul ve eğitim: hitabeti büyüten kurslar.
- Sosyal medya: "Sosyal medyada anlat" dışında kendi hesabınla itibar kazanmak.
- Kamu meslekleri: iktidarın maaşını etkilediği meslekler.
- Statlar: adaylığın şartı olan itibar.
- Temel kurallar: zaman, para ve olayların genel kuralları.