Doktor
"Uzun nöbetler, yüksek gelir, yüksek itibar." Oyunun en yüksek giriş maaşı ve en uzun okul yolu: altı yıl Tıp, sonra zor bir mülakat. Başhekimliğe kadar dört basamak.
Nasıl girilir
- Nerede: Persona sekmesinde "İş" kapısının ardındaki "İş bul" listesinde, Sağlık başlığı altında. Liste 16 yaşında açılır; giremediğin işin yanında sebebi yazar.
- Şartlar: üniversite mezunu; bölüm Tıp; zeka en az 54; sabıkasız olmak.
- 18 yaşından sonra iki yol: listeden mülakatsız hemen girersin ama maaşın %20 düşük başlar; ya da listenin üstündeki ilan panosundan başvurursun (4-6 ilan, her biri birkaç gün açık): "Piyasa maaşı" tam maaş, "İyi maaş" %15 fazla, "Yüksek maaş, zor mülakat" %30 fazla.
- Okuduğun bölümün mesleğinden açık ilan yoksa pano önce onu açar.
- Çalışırken başka işe başvuramazsın; önce "İstifa et". Milletvekili ya da bakan olduysan maaşlı işe giremezsin.
İpucu: Kötü bir liseden çıktıysan kapı kapalı değil. Evde "Sabahlara kadar çalış" sınav hazırlığını iki kat hızlı doldurur; bedeli her seferinde biraz sağlık ve mutluluk. Özel üniversitede Tıp 58 puanla da açılır.
Okul yolu
| Bölüm | 18'de YKS puanı | Süre | Sonradan okumak |
|---|---|---|---|
| Tıp | 92,7 (kayıt 24.500₺, ailen öder); özel üniversitede 58 (220.000₺, ailen öder) | 6 yıl | puan 84, yılda 48.000₺; okulu bırakıp ya da okumadan çalışmaya başladıysan kapalı |
- 18 yaşında puanın yetmezse bir yıl bekleyip 19 yaşında ikinci kez tercih yapabilirsin.
- Okumadan çalışmaya başlayan sonradan okursa yıllık ücret 1,5 katıdır.
- Tıp bu mesleğin doğrudan bölümü: okurken Tıp bilgisi ve İletişim her yıl biraz büyür, mezuniyette "Staj ve uygulama" eksiği kapatır (Tıp bilgisi 22, İletişim 10). İşe giriş yine mülakatla.
- Ayrıntı: Okul ve eğitim, sonradan okumak için Sonradan okunan bölümler.
Mülakat
Üç mantık sorusu sorulur, bu meslekte zorluk zor. "Yüksek maaş, zor mülakat" ilanında sorular bir kademe zorlaşır.
| Doğru cevap | Sonuç |
|---|---|
| 3 | İşe alınırsın, maaşın %10 fazla başlar |
| 2 | İşe alınırsın, normal maaş |
| 0-1 | Bu defa olmadı. Aynı işe hemen yeniden başvurabilirsin; elendiğin ilana yalnız reklam izleyip bir kez "ikinci görüşme" isteyerek |
İktidardaki partinin üyesiysen elendiğin mülakatı bir tanıdık kurtarabilir: şansı %4'ten başlar, partideki yerin yükseldikçe %30'a kadar çıkar.
Basamaklar ve maaş
| Basamak | Kıdem | Tıp bilgisi | İletişim | Günlük maaş | En yüksek |
|---|---|---|---|---|---|
| Asistan Hekim | giriş | yok | yok | 24.867₺ | 49.734₺ |
| Uzman Hekim | 3 yıl | 36 | 19 | 28.597₺ | 57.194₺ |
| Klinik Şefi | 5 yıl | 50 | 28 | 32.327₺ | 64.654₺ |
| Başhekim | 7 yıl | 64 | 37 | 36.057₺ | 72.114₺ |
Bilgi: Maaşlar Türkiye'de, 30 günlük yılda, kıdemsiz ve zekan 42-43 iken alacağın günlük tutardır; işe ilandan normal maaşla girdiğini varsayar. "En yüksek" sütunu zekan 85 ve üstündeyken (×1,25) ve kıdem tavanına (×1,6) vardığında alacağındır. Şehir, ülke ve yıl uzunluğu ayrıca çarpar.
- Kıdem: maaş yıllar geçtikçe artar ve girişin en çok 1,6 katında durur. Artışın yarısına yaklaşık 7,7 yılda varırsın, sonrası yavaşlar.
- Zeka: zekan düşükse maaş dörtte bire kadar az, 85 ve üstündeyse dörtte bir fazla.
- Basamak: her terfi maaşı girişin %15'i kadar artırır.
- Giriş yolu: 18 yaşından sonra listeden hemen girersen ×0,80, ilandan girersen ×1, ×1,15 ya da ×1,30; mülakatta üç soruyu da bilirsen ×1,10. Bu çarpan o işteki bütün terfilerine taşınır.
- İktidar: bu grubun maaşları iktidardaki partiye göre biraz iyileşir ya da erir.
- Okurken: 18 yaşından önce okula giderken ya da üniversitedeyken iş yarı zamanlıdır, maaşın yarısı ödenir ve kıdem yarı hızda birikir.
Terfi
- Şartlar tutunca iş kartında "... için terfi iste" düğmesi çıkar. Şartlar: kıdem (bu işte geçen yıl), Tıp bilgisi ve İletişim; tablo yukarıda.
- Terfi kesin değil: şansın %25 ile %92 arasında. Şartın tam sınırındaysan ve itibarın 50 ise yaklaşık %49. Şartı aştıkça ve itibarın yükseldikçe şans artar; işte şanslı günün de büker.
- Yılda bir kez deneyebilirsin. Tutmazsa ertesi yıl yeniden.
- Terfi tutunca yeni maaş o gün yazılır, maaş düşmez, itibarın 3 artar.
- Her çalışma yılı Tıp bilgisi hızlı, İletişim daha yavaş büyür; üst basamaklarda büyüme hızlanır. Ama her yeteneğin kişisel bir tavanı var, üst basamaklar çoğu zaman kurs ister (Kurslar).
Mesleğin kuralları ve olayları
- İşe girince itibarın 4 artar (itibarın yüksekse biraz daha az).
- Sağlık grubunda olduğu için iktidar maaşı etkiler; iktidar partisinin üyesiysen elendiğin mülakatı bir tanıdık kurtarabilir.
- Olaylar: "Atama listesi asıldı" (27-40 yaş): adın hiç gitmediğin bir ilin karşısında. Gidebilir, kalabilir (itibar düşer) ya da itiraz edebilirsin (tutma şansı düşük).
- "Cumartesi dersleri" (27 yaş ve üstü): şirket sertifika programının yarısını öder. Yazılırsan sonra başka firmalardan daha yüksek maaşlı teklif gelebilir.
- Bunların dışında her çalışana gelen genel iş olayları da var: patronun bağırması, gece mesaisi, işten çıkarma dalgası, tükenmişlik, genç müdür.
Sağlığa ve mutluluğa etkisi
- Ağır iş sayılır. Bu iş sağlığını her yıl doğrudan düşürmez; bedeli meslek hastalığında. 25 yaşından sonra Bel fıtığı riskin 2,4 kat olur. Bu işte bir kez çalışman yeter, işi bıraksan da yatkınlık sürer.
- Ağır işte çalışmış olanın hareketsiz geçen yılı yaşam kalitesini düşürmez (öbür işlerde yılda bir hareketli aktivite yapmazsan düşer).
- Mutluluk üzerindeki yıllık etkisi çok küçük (yılda üçte bir puan kadar, düşüş yönünde); birikir, yaklaşık üç yılda bir puan.
Emeklilik, hapis ve sabıka
- Emeklilik: 55 yaşından sonra iş kartında "Emekli ol" çıkar (maaşlı siyasi görevdeyken olmaz). 61-70 yaşında çalışırken emeklilik olayı da gelebilir. Emekli maaşı günde 7.667₺ taban, üstüne son maaşının %15'i: örneğin Başhekim basamağında günde 36.057₺ alırken emekli olursan günde yaklaşık 13.076₺.
- Emekli "Yeniden işe gir" ile tekrar çalışabilir; emekli maaşı kesilmez, yeni maaşın üstüne akar.
- Hapis: hapse girersen bu işi kaybedersin; basamağın, kıdemin ve önceki işlerden taşıyacağın deneyim de silinir. Çıkınca en alttan başlarsın. Hastaneye yatmak işini götürmez.
- Sabıka: sicilinde sabıka varken bu işe başvuramazsın. Sabıka 10 yıl sonra kendiliğinden temizlenir; ilk 5 yıl itibarın da 60'ı geçmez. Çalışırken sabıka alırsan zaten hapisle iş gider.
İpuçları
| İpucu | Neden önemli |
|---|---|
| Liseden itibaren karneyi yüksek tut | Tıp 18 yaşında 92,7 puan ister; puan karneden gelir |
| Okulu bırakma, okumadan çalışmaya başlama | Bunu yapan sonradan Tıp okuyamaz |
| Zekanı 54'ün üstüne çıkar | Mezun olsan da zeka şartı tutmazsa başvuramazsın |
| İlk terfi için Tıp bilgisi 36, İletişim 19 | Mezuniyette 22 ve 10 ile başlarsın, gerisi çalışarak ve kursla |
İlgili konular
- Okul ve eğitim: bölüm, YKS, kurs ve yetenek tavanı.
- Bel fıtığı: ağır işin meslek hastalığı.
- Siyaset: iktidar maaşı ve tanıdıkla işe girme.
- Hemşire: aynı bölümle açılan, zeka şartı düşük yol.
- Sağlık meslekleri: grubun ortak kuralları ve öbür meslekler.
- Meslekler: genel kurallar: iş bulma, mülakat, terfi ve kazanç her meslekte nasıl işler.