VaroluşKanser takibi
Kanseri atlattıktan sonra başlayan ömürlük kontrol dönemi. Hastalık geçti ama kontroller ve ilaç sürer. Zarla gelmez; yalnız Kanser atlatana eklenir.
Kimde, ne zaman başlar
- Kanseri herhangi bir yolla atlattığın an başlar: hastane yatışını tamamlayınca, reklamla taburcu olunca, hapiste cezaevi hastanesine sevk edilince.
- Kanser haber verirken muayenede erken yakalanırsa da başlar; kanser hiç başlamasa bile takibe girersin.
- Kanseri hiç yaşamamış birinde görülmez.
- Zaten takipteysen ikinci bir takip açılmaz.
Belirtiler ve süre
- Ömür boyu sürer. Başladığı andan itibaren kontrol altındadır; tedavi düğmesi yoktur, pencerede "Hastalığın ilaçla kontrol altında; yeniden tedavi gerekmiyor." yazar.
- Sağlığını kemirmez.
- Mutluluğu çok az etkiler: yılda yaklaşık 0,4 puan.
- Haber vermez, ağırlaşmaz, ambulans getirmez.
Tedavi
- Gerekmez, zaten kontrol altında.
- İlaç gideri: yılda 30.000₺. 30 günlük yılda bu günde 1.000₺ eder ve yaşam giderine eklenir. Okuldayken (en çok 23 yaşına kadar) ilacı ailen öder.
- Deneysel tedavi yoktur.
18 yaşından önce
Kanser 28 yaşından önce başlamadığı için takip de çocuklukta görülmez.
Kalıcı mı
- Evet, ömürlük.
- Sağlık kapasitesine kendisi dokunmaz. Kapasitendeki kayıp kanserin teşhisinden gelir ve geri gelmez (bkz. Kanser).
- Milyonda bir ihtimalle kendiliğinden kapanır: "Son kontrollerde takip gerektiren hiçbir şey kalmadı. Doktor dosyayı kapattı."
Öldürür mü
Evet, az ama hiç durmadan:
- Yılda yaklaşık %0,6 ölüm riski taşır.
- Öbür kontrol altındaki hastalıklar seni öldürmez; Kanser takibi bu kuralın tek istisnasıdır.
- 65 yaşında "Yaşamaya devam et" deyip uzun ömrü seçsen de bu risk sürer.
- Ölüm önce bir yıl uyarır (Günlük'e uyarı düşer, o yıl ölmezsin).
Dikkat: Uzun ömür seçeneği yaşlılık ve kaza ölümünü kapatır ama Kanser takibinin yıllık riskini kapatmaz. 100 yıl takipte kalan birinin bu yüzden ölme ihtimali yaklaşık %45'tir.
Öbür etkiler
- Kanserin dönmesi: takipteyken kanser iki kat sık geri gelir. Bir de daha önce kanser geçirmiş olmanın kendi payı var; ikisi birlikte aynı yaşta ilk kanserden yaklaşık 3 kat yüksek risk.
- Para: yılda 30.000₺ ilaç.
- Kontrol altında olduğu için "tedavisiz en çok iki hastalık" sayısına girmez.
İpuçları
- Takipteyken düzenli "Muayene ol" ya da "Yıllık kontrolden geç": kanser dönerse haber günlerinde yakalanır, başlamaz.
- İlaç gideri ömür boyu sürer; bütçeni buna göre kur.
Bilgi: Kanseri erken yakalatmak kanserin kapasite kaybını önler ama takibi önlemez. Takip yine başlar.