Bel fıtığı
"Ağır işin faturası. Ameliyat bir seçenek." Yılların yüküyle gelen bir bel rahatsızlığı. Aylarca sürer, sonra geçer; öldürmez. Tedavisiz geçerse sağlık kapasitende küçük bir iz kalır.
Kimde, ne zaman başlar
- 25 yaşından sonra (takvim yaşı). Risk 55 yaşına kadar yavaş yavaş tam hâline çıkar.
- Ağır bir işte çalıştıysan 2,4 kat sık. Sağlığına yük bindiren bir işte bir kez çalışmak yeter; o işi bıraksan da bu yatkınlık sürer.
- Bir kez geçirdiysen yeniden gelme ihtimali düşüktür (ilk seferin yaklaşık yedide biri).
Pencere her zaman nasıl olduğunu anlatır: "Yerdeki koliyi dizlerini bükmeden kaldırdın. Belinde bir şey yerinden oynadı." ya da ayakkabı bağcığını bağlarken kilitlenen bel, taşınma günü çamaşır makinesinin bir ucunu tutmak. Hapiste: atölyede bütün gün un çuvalı taşımak.
Belirtiler ve süre
- 8-16 gün sürer (30 günlük yılda; oyun takvimiyle aylar).
- Sürerken sağlığın yavaş yavaş düşer; bütün hastalık boyunca kayıp, başladığı andaki sağlığının %15'i. Biraz da mutluluk götürür.
- Süre dolunca kendiliğinden geçer: "Aylar sonra bel ağrın çözüldü. Eğilirken artık korkmuyorsun." Kaybettiğin sağlığın %85'i geri gelir.
Tedavi
- "Doktora git, tedavi ol": 140.000₺. Tutarsa hemen geçer: "Fizik tedavi işe yaradı; bel ağrın geçti."
- Tutma ihtimali: sağlığın 50 iken yaklaşık %65, 90 iken %75. 65 ve 78 yaşından sonra 10'ar puan daha az.
- Tutmazsa sağlığın 10 düşer: "Ağrı bacağına vurmaya devam ediyor." Hastalık geçince bu da büyük ölçüde geri gelir. Reklamla "İkinci görüş" bir deneme daha.
- "Şimdilik bekle": kendiliğinden geçmesini beklersin.
Hapiste: "Revire gitmeyi talep et", ücretsiz.
Kalıcı mı
Hayır, ama iz bırakabilir.
- Tedaviyle geçerse sağlık kapasitene dokunmaz.
- Tedavisiz kendiliğinden geçerse sağlık kapasiten 2 puana kadar düşer (çok iyi yaşayanda daha az) ve bu iz geri gelmez. Günlük bunu yazar.
- Yeniden gelir ve yine iz bırakırsa, ikinci iz ilkinin yarısıdır.
İpucu: Paran yetiyorsa tedavi ol: hem aylarca halsiz kalmazsın hem kapasiten korunur.
Öldürür mü
Hayır.
İlişkili hastalıklar
- Kronik diz sakatlığı.
- Genel kurallar: Sağlık.