Migren

"Perdeler kapalı, ses yok, ışık yok. Bir gün gitti." Yaşla değil baskıyla gelen bir baş ağrısı. Birkaç gün sürer, geçer; öldürmez, iz bırakmaz.

Kimde, ne zaman başlar

Migren baskı biriktikçe gelir. Baskı şunlardan toplanır:

• Çalışmak. Kıdemin arttıkça biraz daha.
• Her şirket ayrı bir yük.
• Borç (nakdin eksideyse) ve konut kredisi.
• İlişkilerdeki öfke.
• 18 yaşından küçük çocukların.

Mutluluğun 60'ın üstündeyse baskı daha az yıpratır (dörtte bir azalır). Baskı çok azsa (örneğin yalnız çalışıyorsan ve başka yük yoksa) migren hiç gelmez.

• Orta bir baskıda (örneğin çalışan, bir şirketi olan, biraz öfkeli ilişkisi olan biri) 30 günlük bir yılda ihtimal yaklaşık %9.
• Baskı en yüksekteyken yaklaşık %25.
• Sağlığın 60'ın altındaysa daha sık. Bir kez geçirdiysen biraz daha yatkın olursun.
• Başka bir hafif hastalık sürerken başlamaz; biri geçince 30 günlük yılda yaklaşık 36 gün beklenir.

Pencere bazen nasıl başladığını söyler: "Önce gözünün kenarında bir parıltı başladı, sonra şakağın zonklamaya."

Haber veren günler

Haber vermez, doğrudan başlar.

Belirtiler ve süre

• 2-3 gün sürer (30 günlük yılda; 60 günlük yılda iki katı).
• Hastalık boyunca sağlığının %15'i gider, mutluluğun yaklaşık 4 düşer.
• Süre dolunca kendiliğinden geçer: "Işık artık gözünü yakmıyor; baş ağrısı çekildi."
• Geçince kaybettiğin sağlığın %85'i geri gelir.

Tedavi

• "Doktora git, tedavi ol": 29.000₺. Tutarsa hemen geçer: "İlaç atağı kesti; perdeleri açabildin."
• Tutma ihtimali: ilk seferde sağlığın 50 iken yaklaşık %55, 90 iken %65. Sonraki seferlerde 13 puan daha az.
• Tutmazsa sağlığın 10 düşer: "Zonklama sürüyor; karanlık oda hâlâ tek çare." Geçince kayıp büyük ölçüde geri gelir. Reklamla "İkinci görüş" bir deneme daha.
• "Şimdilik bekle": iki üç günde geçer.

Hapiste: "Revire gitmeyi talep et", ücretsiz, yaklaşık %40 kabul edilir.

18 yaşından önce

Çocukta baskı genelde düşüktür, migren nadirdir. Gelirse pencere yıl geçişinden sonra açılır, tedaviyi ailen öder; her yıl yaklaşık %22 ihtimalle kendiliğinden geçer.

Kalıcı mı

Hayır. Sağlık kapasitene dokunmaz.

Öldürür mü

Hayır.

Öbür etkiler

• İki üç günlük halsizlik.

İpuçları

• Borcu kapatmak ve ilişkilerdeki öfkeyi yatıştırmak migreni seyrekleştirir.

İlişkili hastalıklar

• Reflü: aynı baskıdan gelen öbür hastalık.
• Genel kurallar: Sağlık.