Gazeteci

"Her gün yeni bir şey öğreniyorsun. Bedeli var." Dört ayrı bölümün açtığı, zekayı her yıl biraz büyüten iş.

Nasıl girilir

• Nerede: Persona sekmesinde "İş" kapısının ardındaki "İş bul" listesinde, Sanat ve Medya başlığı altında. Liste 16 yaşında açılır; giremediğin işin yanında sebebi yazar.
• Şartlar: üniversite mezunu; bölüm İletişim fakültesi, İşletme, Eğitim fakültesi ya da Hukuk; zeka en az 41.
• 18 yaşından sonra iki yol: listeden mülakatsız hemen girersin ama maaşın %20 düşük başlar; ya da listenin üstündeki ilan panosundan başvurursun (4-6 ilan, her biri birkaç gün açık): "Piyasa maaşı" tam maaş, "İyi maaş" %15 fazla, "Yüksek maaş, zor mülakat" %30 fazla.
• Okuduğun bölümün mesleğinden açık ilan yoksa pano önce onu açar.
• Çalışırken başka işe başvuramazsın; önce "İstifa et". Milletvekili ya da bakan olduysan maaşlı işe giremezsin.

Okul yolu

• 18 yaşında puanın yetmezse bir yıl bekleyip 19 yaşında ikinci kez tercih yapabilirsin.
• Okumadan çalışmaya başlayan sonradan okursa yıllık ücret 1,5 katıdır.
• Ayrıntı: Okul ve eğitim, sonradan okumak için Sonradan okunan bölümler.

Mülakat

Üç mantık sorusu sorulur, bu meslekte zorluk orta. "Yüksek maaş, zor mülakat" ilanında sorular bir kademe zorlaşır.

Basamaklar ve maaş

• Kıdem: maaş yıllar geçtikçe artar ve girişin en çok 1,6 katında durur. Artışın yarısına yaklaşık 7,7 yılda varırsın, sonrası yavaşlar.
• Zeka: zekan düşükse maaş dörtte bire kadar az, 85 ve üstündeyse dörtte bir fazla.
• Basamak: her terfi maaşı girişin %15'i kadar artırır.
• Giriş yolu: 18 yaşından sonra listeden hemen girersen ×0,80, ilandan girersen ×1, ×1,15 ya da ×1,30; mülakatta üç soruyu da bilirsen ×1,10. Bu çarpan o işteki bütün terfilerine taşınır.
• Okurken: 18 yaşından önce okula giderken ya da üniversitedeyken iş yarı zamanlıdır, maaşın yarısı ödenir ve kıdem yarı hızda birikir.

Terfi

• Şartlar tutunca iş kartında "... için terfi iste" düğmesi çıkar. Şartlar: kıdem (bu işte geçen yıl), İletişim ve Yaratıcılık; tablo yukarıda.
• Terfi kesin değil: şansın %25 ile %92 arasında. Şartın tam sınırındaysan ve itibarın 50 ise yaklaşık %49. Şartı aştıkça ve itibarın yükseldikçe şans artar; işte şanslı günün de büker.
• Yılda bir kez deneyebilirsin. Tutmazsa ertesi yıl yeniden.
• Terfi tutunca yeni maaş o gün yazılır, maaş düşmez, itibarın 3 artar.
• Her çalışma yılı İletişim hızlı, Yaratıcılık daha yavaş büyür; üst basamaklarda büyüme hızlanır. Ama her yeteneğin kişisel bir tavanı var, üst basamaklar çoğu zaman kurs ister (Kurslar).

Mesleğin kuralları ve olayları

• İşe girince itibarın 3 artar.
• Dört bölümden biri yeter: İletişim fakültesi, İşletme, Eğitim fakültesi ya da Hukuk.
• Olaylar: "Cumartesi dersleri" (27 yaş ve üstü): şirket sertifika programının yarısını öder. Yazılırsan sonra başka firmalardan daha yüksek maaşlı teklif gelebilir.
• Bunların dışında her çalışana gelen genel iş olayları da var: patronun bağırması, gece mesaisi, işten çıkarma dalgası, tükenmişlik, genç müdür.

Sağlığa ve mutluluğa etkisi

• Sağlığına yıllık bir etkisi yok. Ağır iş sayılmaz; yıl içinde bir kez hareketli bir aktivite yapmazsan yaşam kalitesi düşer.
• Mutluluk üzerindeki yıllık etkisi çok küçük (yılda üçte bir puan kadar, düşüş yönünde); birikir, yaklaşık üç yılda bir puan.
• Zekan her çalışma yılı biraz büyür: zeka 60 civarındayken iki üç yılda bir puan, zekan yükseldikçe daha yavaş.

Emeklilik, hapis ve sabıka

• Emeklilik: 55 yaşından sonra iş kartında "Emekli ol" çıkar (maaşlı siyasi görevdeyken olmaz). 61-70 yaşında çalışırken emeklilik olayı da gelebilir. Emekli maaşı günde 7.667₺ taban, üstüne son maaşının %15'i: örneğin Genel Yayın Yönetmeni basamağında günde 23.925₺ alırken emekli olursan günde yaklaşık 11.256₺.
• Emekli "Yeniden işe gir" ile tekrar çalışabilir; emekli maaşı kesilmez, yeni maaşın üstüne akar.
• Hapis: hapse girersen bu işi kaybedersin; basamağın, kıdemin ve önceki işlerden taşıyacağın deneyim de silinir. Çıkınca en alttan başlarsın. Hastaneye yatmak işini götürmez.
• Sabıka: bu işe sabıkayla da girilir. Sabıka yalnız Kamu, Sağlık, Hukuk ve Eğitim işlerini kapatır.

İpuçları

İlgili konular

• Halkla İlişkiler Uzmanı: aynı yetenekli komşu iş.
• Okul ve eğitim: bölüm, YKS, kurs ve yetenek tavanı.
• Sanat ve Medya meslekleri: grubun ortak kuralları ve öbür meslekler.
• Meslekler: genel kurallar: iş bulma, mülakat, terfi ve kazanç her meslekte nasıl işler.