Tekstil atölyesi

Fason iş. Siparişi olan yıl bayram, olmayan yıl kâbus. Markaların siparişini kapasitene göre seçer, makinelere işçi koyar, partiyi zamanında teslim edersin.

Genel kurallar (kâr payı, maaş borcu, müdür, satış) için şirketler sayfası.

Ne vaat ediyor

Kapasite oyunu: boş makine para kazanmaz, aşırı yüklenen makine geç kalır. Zamanında teslim ettikçe daha çok ve daha iyi teklif gelir. İstersen kendi markanla sezon koleksiyonu da dikebilirsin.

Nasıl kurulur

• Sermaye 900.000₺, zeka 24+.
• Atölye 8 makineyle açılır. İşçi yoktur: makinenin başında işçi olmadan makine dönmez. İlk iş işçi al.

Bir günün döngüsü

Atölye ekranı üç adımda:

1. İş al. Sipariş teklifleri: adet, ürün türü, birim fiyat, teslim süresi ve toplam. Teklifin türü yazar:
   • Kumaşı marka verir; yalnız dikim. Depondan kumaş gitmez.
   • Tam paket: kumaş senden, %30 avans.
   • Kalite belgesi şart ya da Yüksek kalite ister; usta ekip gerekir. Usta olmayan ekipte faturadan kesinti yapılır.
   • Markanın karakteri: zamanında öder, ödemeyi geciktirir ya da iptal edebilir.
   • Ekran işin kapasitene sığıp sığmadığını söyler. Kabul et ya da Geç.
2. Dik. Makine takvimi her işe ayrılan makineyi ve tahmini bitişi gösterir ("Zamanında biter" ya da "Bu hızla 3 gün geç"). Takvimi yerleştir her işe teslime yetişecek kadar makine dağıtır. Fazla mesai üretimi %40 artırır; işçiye yarım günlük ücret ödenir ve işçi yorulur. Kumaş ve iplik deposunda kumaş yoksa makine durur; metre fiyatı her gün oynar.
3. Teslim et. Biten sipariş faturalanır. Geç teslimde her gün faturanın %2'si kesilir, en çok %30. Ödeme markanın karakterine göre vadeli gelir; ekranda alacak ve ilk ödemenin günü yazar.

Atölyede çalış: bugün bir makineyi sen sürersin.

Zamanında teslim oranı ("Son 10 teslimin 8 tanesi zamanında" gibi) teklif akışını ve fiyatını belirler.

Sezon koleksiyonu

Kendi markan: kâr da risk de senin. Bir sezon seçersin; ekran sezonun ne zaman başlayıp kaç gün süreceğini ve talep aralığını yazar. Üret ile adet belirlersin. Makineyi koleksiyona ayırmak fason işi bırakmak demektir. Sezon bitince kalan mal raf fiyatının %40'ına outlete iner.

Para nereden gelir, nereye gider

• Gelir: tahsilat ve avans, koleksiyon satışı.
• Gider: kumaş alımı, aksesuar, elektrik, kira, maaş, mesai.
• Makine al: bir makine daha (Türkiye'de 180.000₺); işçisi de gerekir.
• Kâr payı, kasada bir haftalık gider ayrıldıktan sonra çıkar.

Çalışanlar ve roller

Her makineye bir işçi. Usta işçi hızlı ve temiz diker.

Müdür kapasiteye ve kasaya sığan işi alır, takvimi yerleştirir, kumaşı alır. Fiyata bakmaz, koleksiyon yapmaz, temkinli karar verir. Tek işçili atölyede müdür maaşından az kazandırabilir; işçi sayısı ikinin altındayken aday listesi bunu yazar ("Ekip küçük").

Olaylar ve riskler

• Yabancı müşteri denetimi
• Boya hatası
• Ustabaşı emekli oluyor
• İhracat fuarı
• İşçiler zam istiyor
• Kısa devre
• Sipariş iptali

Kalite belgesi alınınca ihracatçı markalar da teklif verir. Rakip atölyeler bir ürün türünde fiyat kırabilir; o türün teklifleri bir süre aşağı iner.

Riskler: kumaşsız kalan makine boş döner; kapasiteyi aşan iş geç kalır ve marka bir daha az iş verir; iptal eden marka işi yarıda bırakabilir; sezonu kaçan koleksiyon outlete düşer.

Büyüme

Makine ve işçi ekleyerek kapasiteyi büyütürsün. Zamanında teslim oranın yükseldikçe ve kalite belgesi aldıkça daha iyi teklifler gelir. Kendi butiğin varsa koleksiyonunu oradan da alabilirsin.

Yeni başlayana ipuçları

• Önce makine sayısı kadar işçi al.
• İlk işlerde Kumaşı marka verir olanı seç: kumaş parası bağlamazsın.
• Kapasiteye sığmayan teklifi alma; geç teslim hem faturadan hem gelecek tekliflerden yer.
• İptal edebilir yazan markaya dikkat.

İlgili konular

• Şirketler: kâr payı, maaş borcu, müdür ve satış her şirkette nasıl işler.
• Konfeksiyon işçisi: atölyenin işçileri bu meslekten gelir.
• Butik: koleksiyonunu kendi butiğinde satabilirsin.
• Stilist: modanın tasarım tarafındaki meslek.
• Girişimci: şirket kurmanın mesleği; maaşı yok, kazancı kâr payı.