Apandisit

Ani başlayan, ameliyat isteyen bir hastalık. Seyrek gelir ama kendiliğinden neredeyse hiç geçmez: hastanede yatarak tedavi olmazsan ağırlaşır ve ambulans gelir.

Kimde, ne zaman başlar

• Her yaşta, herkese gelebilir. Çok seyrektir: yetişkinde yılda yaklaşık %0,07.
• 8 yaşından küçükken 1,5 kat, 68 yaşından sonra 1,4 kat sık gelir (beden yaşı).
• Sağlığın 60'ın altındaysa daha sık; sıfırda üç kat.
• Kalıcı hastalık dışındaki yıpranmayla (örneğin ölümden dönmek) sağlık kapasiten düştüyse biraz daha sık.
• Bir kez geçirdiysen biraz daha yatkın olursun.
• Dışarıda da hapiste de başlar.

Pencere nasıl başladığını anlatır. Örnekler: "Sızı göbeğinin çevresinde başladı, öğlene doğru sağ alt karnına indi. Yürürken iki büklüm oldun." Hazımsızlık sanıp sıcak su torbasıyla yatmak; hapiste koğuşta gece boyu kıvranmak.

Haber veren günler ve erken yakalama

18 yaşından sonra apandisit birden başlamaz: önce yaklaşık 3 gün Günlük'e "Kendini iyi hissetmiyorsun" düşer.

Bu günlerde Hastane'de "Muayene ol" (1.400₺) ya da 30 yaşından sonra "Yıllık kontrolden geç" (3.800₺) yaparsan apandisit hiç başlamaz. O sırada başka sebeple hastanede yatıyorsan da tahlilde yakalanır.

Belirtiler ve süre

• 2-4 gün sürer (30 günlük yılda). Süre dolunca geçmez, ağırlaşır.
• Hastalık boyunca sağlığının %20'si gider; mutluluk yaklaşık 4 düşer.
• İlk ağırlaşmada Günlük'e "Apandisit geçmiyor" ve "Sancı sağ yanına yerleşti, ateşin yükseliyor. Ameliyat gecikmemeli." düşer. Süre baştan başlar, sağlık yeniden düşer.
• İkinci tur da dolunca ambulans gelir, hastaneye kaldırılırsın.

Tedavi

• Düğme: "Hastanede yatarak tedavi ol", 88.000₺, peşin.
• Yatış 2 gün sürer (30 günlük yılda). Tamamlarsan apandisit kesin geçer. Ameliyat şansa bağlı değildir.
• Yatarken her gün sağlık +4, mutluluk +1,5; bitince sağlığın kapasitene, mutluluğun 100'e çıkar.
• "Reklam izle, hemen taburcu ol" ile tedavi tamamlanır ama değerlerin dolmaz.
• "Erken taburcu ol" dersen tedavi yarım kalır, apandisit sürer.
• Ambulansla gelirsen de tedavinin bedelini (88.000₺) ödersin, günlük fatura işlemez. Paran yetmezse borca düşersin.
• Yurt dışında tedavi daha pahalıdır.

Hapiste: "Revire gitmeyi talep et" ücretsizdir ve en az %90 kabul edilir. Kabul edilince cezaevi hastanesine sevk edilirsin ve apandisit geçer. Talep etmezsen iki tur sonra yine sevk edilirsin.

18 yaşından önce

• Çocuklukta hastalık yıl yıl işler. Pencere yıl geçişinden sonra açılır.
• Tedaviyi ailen öder; düğmede "ailen karşılıyor" yazar.
• Pencere açıldığı hâlde tedavi seçmezsen bir sonraki yıl geçişinde ambulans gelir, masrafı yine ailen karşılar.
• Çocukken her yıl yaklaşık %2 ihtimalle kendiliğinden geçer.

Kalıcı mı

Hayır, ama ağırlaşırsa iz bırakır.

• Zamanında tedavi olursan sağlık kapasitene dokunmaz.
• Beklerken ağırlaşırsa (ilk "Ağırlaşıyor" turunda) ya da çocukken ambulansla gidersen sağlık kapasiten 1 puan düşer; bu iz geri gelmez. Günlük bunu yazar. Geçince kaybettiğin sağlığın büyük kısmı geri gelir (hastane yatışını tamamlarsan zaten dolu çıkarsın).

Öldürür mü

Evet, beklenirse:

• Yıl dönümünde hâlâ sürüyorsa ölüm ihtimali yaklaşık %2. Her ağırlaşma bunu büyütür: bir kez ağırlaştıysa %3, iki kez %4,4 civarı.
• Ölüm önce bir yıl uyarır.
• Uzun ömür seçeneği tedavisiz apandisiti durdurmaz.

Öbür etkiler

• Para: 88.000₺, peşin de ambulansla da aynı.
• İş: hastanede yatmak işini kaybettirmez. Seyahatteysen seyahat biter.

İpuçları

• Haber günlerinde muayene ol.
• Başladıysa ilk gün yat; iki gün sonra dolu çıkarsın.

İlişkili hastalıklar

• Genel kurallar: Sağlık.
• Aynı yolla gelen ani hastalıklar: Grip, Gıda zehirlenmesi, Kemik kırığı.