Kanser

Oyunun en sert hastalığı. Yaşla gelir, önce birkaç gün haber verir, sonra hastanede yatarak tedavi ister. Atlatırsın ama iz bırakır: sağlık kapasiten kalıcı olarak düşer ve ömür boyu sürecek Kanser takibi başlar.

Kimde, ne zaman başlar

• 28 yaşından sonra. Bedeninin yaşına bakar; gençleşme kürü aldıysan beden yaşın sayılır.
• Yaşla hızla artar. Sağlıklı bir bedende yılda yaklaşık %0,05 ihtimalle başlar (50 yaşında); 83 yaşında yaklaşık %0,4, 100 yaşında yaklaşık %0,7.
• Bütün hayata bakınca: 80 yaşına kadar kanser görme ihtimali yaklaşık %5, 100 yaşına kadar yaklaşık %14.
• Sigara içiyorsan 1,7 kat sık gelir.
• Sağlık kapasiten düşükse daha sık gelir: yıpranmış beden daha kırılgan.
• Sağlığın 60'ın altındaysa daha sık gelir; sıfırda üç kat.
• Bir kez yaşadıysan daha sık döner: her önceki kanser riski 1,55 kat büyütür, Kanser takibinde olmak da 2 kat. İkinci kanser aynı yaşta ilkinden yaklaşık 3 kat olasıdır.
• Hem dışarıda hem hapiste başlayabilir.

Başlarken pencere nasıl fark ettiğini anlatan kısa bir sahne gösterir. Örnek: "Aylardır geçmeyen yorgunluğu yaşa verdin. Tahlil başka bir şey söyledi." ya da doktorun filmine uzun uzun bakması.

Haber veren günler ve erken yakalama

Kanser birden başlamaz. Önce yaklaşık 3 gün (30 günlük yılda; 60 günlük yılda 6, 20 günlük yılda 2) Günlük'e "Kendini iyi hissetmiyorsun" düşer: "Birkaç gündür bir şeyler ters gidiyor. Doktora mı görünsen?"

Bu günlerde Hastane'ye gidip "Muayene ol" (1.400₺) ya da 30 yaşından sonra "Yıllık kontrolden geç" (3.800₺) yaparsan:

• Kanser hiç başlamaz. Günlük'e "Doktor kanser belirtilerini erken yakaladı. Hastalık başlamadan önlendi." yazar.
• Sağlık kapasiten düşmez.
• Yine de Kanser takibi başlar.

O günlerde başka bir sebeple hastanede yatıyorsan tahlilde aynı şekilde yakalanır. Hapisteysen muayene yolu yok; haber günleri dolunca kanser başlar.

Belirtiler ve süre

• Kanser 15-30 gün sürer (30 günlük yılda). Bu sürede kendiliğinden geçmez.
• Hastalık boyunca sağlığının %40'ı gider (öbür hastalıklarda %15-20). Ayrıca 10 kadar mutluluk kaybedersin.
• Beklersen ağırlaşır. Süre dolunca Günlük'e "Kanser geçmiyor" ve "Yorgunluk kemiğine işledi, kilo veriyorsun. Tedavi beklemek istemiyor." düşer. Süre baştan başlar; bu turda sağlığının kalanının %40'ı daha gider.
• İkinci tur da dolunca ambulans gelir ve hastaneye kaldırılırsın.
• Pencerede "Kendiliğinden geçmez; beklersen ağırlaşır ve seni ambulans alır." yazar. Ağırlaştıktan sonra açtığın pencere "Ağırlaşıyor. Beklersen ambulans gelecek." uyarısını taşır.

Tedavi

Kanserin tek tedavisi hastanede yatmak.

• Düğme: "Hastanede yatarak tedavi ol", fiyatı 420.000₺, peşin ödenir.
• Yatış 8-10 gün sürer (30 günlük yılda).
• Tedavi şansa bağlı değildir: yatışı tamamlarsan kanser kesin geçer.
• Yatarken her gün sağlık +4, mutluluk +1,5. Gün başına bir eylem seçersin ("Dinlen", "Fizik tedavi", "Ziyaretçi kabul et", "Özel odaya geç").
• Yatış bitince sağlığın kapasitene, mutluluğun 100'e çıkar.
• "Reklam izle, hemen taburcu ol": tek reklamla kanser geçer ve çıkarsın, ama değerlerin dolmaz, yükseldikleri yerde kalır.
• "Erken taburcu ol": çıkarsın ama tedavi yarım kalır, kanser sürer.
• Ambulansla gelirsen de tedavinin bedelini (420.000₺) ödersin, günlük fatura işlemez; paran yetmezse borca düşersin. Yatış tamamlanınca kanser yine geçer.
• Yurt dışındayken tedavi daha pahalıdır. Hastaneye yatmak seyahati bitirir. İşini kaybetmezsin.
• Hastanedeyken ya da hapisteyken "Hastanede yatarak tedavi ol" düğmesi kapalıdır.

Hapiste: doktor yok. Pencerede "Revire gitmeyi talep et" çıkar; ücretsizdir ve kanserde talep hemen her zaman (en az %90) kabul edilir. Kabul edilince cezaevi hastanesine sevk edilirsin ve kanser geçer, cezan işlemeye devam eder. Talep etmezsen iki tur sonra yine cezaevi hastanesine sevk edilirsin.

Kanseri hastane yatışını tamamlayarak ya da reklamla taburcu olarak atlatırsan "Kanseri yendim" rozetini (altın) kazanırsın.

18 yaşından önce

Kanser 28 yaşından önce başlamaz; çocukken ve gençken görülmez.

Kalıcı mı

Kanser ömür boyu sürmez ama kalıcı iz bırakır:

• Teşhis anında sağlık kapasiten 10 puana kadar düşer. Sağlıklı beslenip spor yapıyorsan düşüş daha azdır; çok iyi yaşayanda yaklaşık 4 puan.
• Bu puan hiçbir yolla geri gelmez: ne kanser geçince, ne sağlıklı yaşamla, ne başka bir tedaviyle. Kapasiten zamanla biraz toparlansa bile kanserin aldığı payı aşamaz.
• Kanser her döndüğünde kapasite yeniden düşer, ama her seferinde bir öncekinin yarısı kadar (ikinci kanser en çok 5 puan).
• Sağlıklı yaşam bu izi zamanla biraz sığlaştırır: çok iyi yaşayanda kapasitenin toparlanabileceği sınır izin yalnız üçte biri kadar aşağıda kalır.
• Kapasite hiçbir zaman 32'nin altına inmez.
• Atlattığın an Kanser takibi başlar: ömür boyu sürer, baştan kontrol altındadır, ilaç gideri ister.
• Deneysel tedavi kansere uygulanmaz.

Öldürür mü

Evet. Ölüm riski yıl dönümünde hesaplanır:

• Yıl dönümünde kanser hâlâ sürüyorsa ölüm ihtimali yaklaşık %5. Bir kez ağırlaştıysa yaklaşık %8, iki kez ağırlaştıysa yaklaşık %11.
• Ölüm önce uyarır: zar ilk tuttuğunda ölmezsin, Günlük'e "Kanser ilerliyor. Tedavi olmazsan gelecek yılı göremeyebilirsin." düşer. Bir sonraki sefer uyarı yoktur.
• 65 yaşında "Yaşamaya devam et" demek tedavisiz kanseri durdurmaz.
• Ölüm ekranında sebep "Kanser yendi." diye yazar.

Öbür etkiler

• Mutluluk: hastalık sürerken yaklaşık 10 düşer; beklenip ağırlaştıkça bir o kadar daha.
• Para: 420.000₺ peşin; sonra Kanser takibinin ilacı yılda 30.000₺.
• İş: hastanede yatmak işini kaybettirmez.
• Hastalık sürerken hafif hastalıklar araya giremez; tedavisiz en çok iki hastalığın olabilir.

İpuçları

• "Kendini iyi hissetmiyorsun" gördüğün an muayene ol; kanser hiç başlamaz, kapasiten düşmez.
• 30 yaşından sonra "Yıllık kontrolden geç" aynı işi görür ve sağlığa +8 verir.
• Başladıysa beklemeden yat. Yatışı sonuna kadar tamamla, dolu çıkarsın.
• Sigarayı bırakmak ve sağlığını 60'ın üstünde tutmak riski düşürür.
• Kanseri bir kez atlattıysan yaşlandıkça daha sık kontrole git: geri dönme ihtimalin yüksektir.

İlişkili hastalıklar

• Kanser takibi: kanseri atlatan herkese başlar, kanserin dönme riskini iki katına çıkarır.
• Genel kurallar: Sağlık.