Kalp rahatsızlığı
"Tamamen geçmez ama kontrol altına alınabilir." Yaşla gelen, ömür boyu kalan ve ömürlük hastalıklar içinde en ağır olanı. Tedavisiz bırakılırsa öldürebilir; kontrol altındayken öldürmez.
Kimde, ne zaman başlar
- 28 yaşından sonra (beden yaşı). Yaşla hızla artar.
- Sağlıklı bir bedende 83 yaşında yılda yaklaşık %0,2. Bütün hayata bakınca 80 yaşına kadar yaklaşık %3, 100 yaşına kadar yaklaşık %9.
- Hipertansiyon sürerken 2,4 kat, Diyabet sürerken 1,6 kat sık gelir. Kontrol altında olsalar da sayılırlar.
- Sigara içiyorsan 1,7 kat sık.
- Sağlık kapasiten düşükse ve sağlığın 60'ın altındaysa daha sık.
- Bir hayatta yalnız bir kez yakalanırsın.
Pencere bazen nasıl başladığını anlatır: "Merdiven çıkarken göğsüne bir baskı oturdu, sol kolun uyuştu." ya da "Gece çarpıntıyla uyandın. Kalbin kulağının içinde atıyordu."
Haber veren günler ve erken yakalama
Önce yaklaşık 3 gün (30 günlük yılda) Günlük'e "Kendini iyi hissetmiyorsun" düşer. Bu günlerde Hastane'de "Muayene ol" (1.400₺) ya da "Yıllık kontrolden geç" (3.800₺) yaparsan hastalık başlar ama sağlık kapasiten düşmez ve baştan kontrol altındadır. 260.000₺'lik tedaviye de gerek kalmaz.
İpucu: Kalp rahatsızlığında erken yakalamak 10 puanlık kapasite kaybını ve 260.000₺'yi birden kurtarır.
Belirtiler ve süre
- Ömür boyu sürer.
- Tedavisizken yılda yaklaşık 2 sağlık ve 2 mutluluk götürür. Kontrol altındayken bunun %40'ı.
- Ağırlaşmaz, ambulans getirmez.
Tedavi
- "Doktora git, tedavi ol": 260.000₺. Tutarsa kontrol altına alınır: "İlaçlarla çarpıntı yatıştı; kalbin kontrol altında."
- Tutma ihtimali: sağlığın 50 iken yaklaşık %60, 90 iken %70. 65 yaşından sonra 10, 78'den sonra 10 puan daha az.
- Tutmazsa sağlığın 10 düşer, geri gelmez: "Göğsündeki sıkışma geçmedi; tedavi yeniden planlanıyor." Reklamla "İkinci görüş" bir deneme daha verir; sonra yeniden deneyebilirsin.
- İlaç gideri: yılda 28.000₺ (30 günlük yılda günde yaklaşık 933₺). Okuldayken ailen öder.
- "Deneysel tedaviyi dene": 18 yaşından sonra, yılda bir, 1.040.000₺. %5 tutar; tutarsa hastalık tamamen geçer ama kapasite geri gelmez: kalpteki hasar kalır. Tutmazsa mutluluk -10, sağlık -4. Hapiste ya da hastanedeyken olmaz.
Hapiste: "Revire gitmeyi talep et", ücretsiz; yaklaşık %75 kabul edilir.
18 yaşından önce
28 yaşından önce başlamaz.
Kalıcı mı
Evet, ömürlük.
- Teşhiste sağlık kapasiten 10 puana kadar düşer; çok iyi yaşayanda yaklaşık 4.
- Kontrol altına almak kapasiteyi geri getirmez.
- Hastalık gerçekten geçse de (tutan deneysel tedavi ya da yılda milyonda bir ihtimal: "Kontrollerde kalp ritmin temiz çıktı. Doktor yıllar sonra ilk kez gülümsedi.") kapasite geri gelmez. Tedavi sebebi kaldırır, oluşmuş hasarı silmez.
Öldürür mü
- Tedavisizken evet: yılda yaklaşık %4.
- Kontrol altındayken öldürmez.
- Ölüm önce bir yıl uyarır: "Kalp rahatsızlığı ilerliyor. Tedavi olmazsan gelecek yılı göremeyebilirsin."
- 65 yaşında uzun ömrü seçmek tedavisiz kalp rahatsızlığını durdurmaz.
Dikkat: Tedavisiz kalp rahatsızlığı on yılda yaklaşık üç kişiden birini öldürür. Tedavi tutana kadar dene.
Öbür etkiler
- Sağlık ve mutluluk aşınması; kontrol altında azalır.
- Para: pahalı tedavi ve ömür boyu ilaç.
İpuçları
- Hipertansiyonun ya da diyabetin varsa kalbin için daha sık kontrole git.
- Kontrol altına alınana kadar tedaviyi tekrarla.
İlişkili hastalıklar
- Hipertansiyon, Diyabet.
- Genel kurallar: Sağlık.