Grip
Ateş, burun akıntısı, yorgan. Herkesin başına gelen, birkaç günde geçen hafif bir hastalık. Öldürmez, iz bırakmaz; bedeli birkaç günlük halsizlik.
Kimde, ne zaman başlar
- Her yaşta, herkese gelir. Oyunun en sık görülen hastalığıdır.
- Sağlıklı bir yetişkinde ilk grip için 30 günlük bir yılda ihtimal yaklaşık %12. Bir kez geçirdikten sonra biraz daha sık gelir (yılda yaklaşık %18).
- 8 yaşından küçükken 1,5 kat, 68 yaşından sonra 1,4 kat sık (beden yaşı).
- Sağlığın 60'ın altındaysa daha sık; sıfırda üç kat.
- Kalıcı hastalık dışındaki yıpranmayla (örneğin ölümden dönmek) sağlık kapasiten düştüyse biraz daha sık. Kalıcı hastalığın kendisi gribi sıklaştırmaz.
- Başka bir hafif hastalık sürerken grip başlamaz. Hafif bir hastalık geçince yenisi için 30 günlük yılda yaklaşık 36 gün beklenir.
Pencere bazen nasıl başladığını söyler: "Kalabalık asansörde biri avucuna hapşırdı, sonra düğmeye bastı." Hapisteyse: "Koğuşta biri öksürmeye başladı. Bir haftada herkes öksürüyordu."
Haber veren günler
Grip haber vermez, doğrudan başlar. Muayene onu önceden yakalamaz.
Belirtiler ve süre
- 3-5 gün sürer (30 günlük yılda; 60 günlük yılda iki katı, en az 2 gün).
- Hastalık boyunca sağlığının %15'i gider, mutluluğun yaklaşık 3 düşer.
- Süre dolunca kendiliğinden geçer. Günlük'e "Ateşin düştü, burnun açıldı. Çorba yeniden tadını veriyor." düşer.
- Geçince kaybettiğin sağlığın %85'i geri gelir.
- Ağırlaşmaz, ambulans gelmez.
Tedavi
- "Doktora git, tedavi ol": 3.500₺. Tutarsa grip hemen geçer: "İlaçla üç günde ayağa kalktın; grip geride kaldı."
- Tutma ihtimali düğmede yazar. İlk gripte sağlığın 50 iken yaklaşık %92, sağlığın 90 iken %94. İkinci ve sonraki griplerde 13 puan daha az. 65 yaşından sonra 10, 78'den sonra 10 puan daha az. En az %8, en çok %94.
- Tutmazsa sağlığın 10 daha düşer ("Tedavi seni de yordu."), grip sürer. Grip geçince bu da büyük ölçüde geri gelir.
- Tutmayınca pencerede reklamla "İkinci görüş" çıkabilir: başka bir doktor bir kez daha dener, ücretsiz, aynı ihtimalle.
- "Şimdilik bekle": tedavi olmadan geçmesini beklersin.
Hapiste: doktor yok, "Revire gitmeyi talep et" var. Ücretsiz; gripte talep yaklaşık %60 kabul edilir, reddedilirse ertesi gün yeniden isteyebilirsin. Kabul edilince revirde tedavi edilirsin, tutması yine şansa bağlı.
18 yaşından önce
- Hastalık yıl yıl işler; pencere yıl geçişinden sonra açılır.
- Tedaviyi ailen öder, düğmede "ailen karşılıyor" yazar.
- Tedavi etmezsen her yıl yaklaşık %86 ihtimalle kendiliğinden geçer.
Kalıcı mı
Hayır. Sağlık kapasitene dokunmaz.
Öldürür mü
Hayır.
Öbür etkiler
- Birkaç gün halsizlik: sağlık ve biraz mutluluk.
- Para: yalnız tedaviyi seçersen 3.500₺.
İpuçları
- Grip kendi geçer. Sağlığın çok düşük değilse beklemek bedava.
- Sağlığın düşükse tedavi ol: hem grip hızla geçer hem daha az hasta olursun.
Bilgi: Grip sürerken başka bir hafif hastalık başlamaz. Ama ağır hastalıklar (apandisit, kanser, ömürlük hastalıklar) yine gelebilir.
İlişkili hastalıklar
- Gıda zehirlenmesi, Kemik kırığı: aynı yolla gelen öbür gündelik hastalıklar.
- Genel kurallar: Sağlık.