Kemik kırığı

Bir düşüş, bir kayma, ani bir fren. Kemik kırığı birkaç hafta sürer, alçı çıkınca geçer. Öldürmez. Tedavi olursan iz bırakmaz; tedavisiz geçerse ya da 65 yaşından sonra kırılırsa sağlık kapasitende 1 puanlık iz kalır.

Kimde, ne zaman başlar

• Her yaşta, herkese gelebilir.
• Sağlıklı bir yetişkinde 30 günlük bir yılda ihtimal yaklaşık %4. Bir kez geçirdikten sonra biraz daha sık.
• 8 yaşından küçükken 1,5 kat, 68 yaşından sonra 1,4 kat sık (beden yaşı).
• Sağlığın 60'ın altındaysa daha sık; sıfırda üç kat.
• Başka bir hafif hastalık sürerken başlamaz; biri geçince 30 günlük yılda yaklaşık 36 gün beklenir.

Kırık her zaman nasıl olduğunu anlatır:

• "Islak fayansta ayağın kaydı. Düşerken elini yere koydun, kolun seni taşımadı."
• Buzlu kaldırımda havada kalmak, son basamağı kaçırmak, otobüsün sert freni, valiz indirirken kayan sandalye.
• Hapiste: havalandırmada top peşinde biri ayağına basar, ranzanın üst katından inerken ayağın boşa gelir.
• 65 yaşından sonra: "Gece tuvalete kalktın, halının kenarına takıldın. Kalçanı yerden kaldıramadın."

Haber veren günler

Haber vermez, doğrudan başlar.

Belirtiler ve süre

• 8-14 gün sürer (30 günlük yılda; 60 günlük yılda iki katı).
• Hastalık boyunca sağlığının %15'i gider, mutluluğun yaklaşık 5 düşer.
• Süre dolunca kendiliğinden geçer: "Kemik kaynadı. Hava değişince hafif bir sızı hatırlatıyor."
• Geçince kaybettiğin sağlığın %85'i geri gelir. Ağırlaşmaz, ambulans gelmez.

Tedavi

• "Doktora git, tedavi ol": 32.000₺. Tutarsa hemen geçer: "Alçı zamanında çıktı, kemik düzgün kaynadı."
• Tutma ihtimali: ilk seferde sağlığın 50 iken yaklaşık %90, 90 iken %94. Sonraki kırıklarda 13 puan daha az; 65 ve 78 yaşından sonra 10'ar puan daha az.
• Tutmazsa sağlığın 10 düşer ve "Kemik yamuk kaynıyor; kıpırdadıkça sızlıyor." yazar; kırık sürer, geçince kayıp büyük ölçüde geri gelir. Reklamla "İkinci görüş" bir deneme daha verir.
• "Şimdilik bekle": kemiğin kendi kaynamasını beklersin.

Hapiste: "Revire gitmeyi talep et", ücretsiz. Görünür bir yara olduğu için talep yaklaşık %80 kabul edilir.

18 yaşından önce

• Pencere yıl geçişinden sonra açılır, tedaviyi ailen öder.
• Tedavi etmezsen her yıl yaklaşık %55 ihtimalle kendiliğinden geçer; geçmezse ertesi yıla sarkar.

Kalıcı mı

Hayır, ama iz bırakabilir.

• Tedavi olup geçirirsen sağlık kapasitene dokunmaz.
• Tedavisiz kendiliğinden geçerse kemik yamuk kaynar: sağlık kapasiten 1 puan düşer ve bu iz geri gelmez.
• 65 yaşından sonra (beden yaşı) kırık her zaman iz bırakır, tedavi olsan da.
• Aynı hastalığın ikinci izi yarısı kadardır.

Öldürür mü

Hayır.

Öbür etkiler

• İki haftaya yakın halsizlik ve biraz mutluluk kaybı.

İpuçları

• Kırık uzun sürer; sağlığın düşükse ya da başka bir şey için toparlanman gerekiyorsa tedavi ol.
• Yaşlıyken daha sık düşersin; sağlığını 60'ın üstünde tut.

İlişkili hastalıklar

• Grip, Gıda zehirlenmesi, Apandisit.
• Sporcuların sakatlığı ayrı: Çapraz bağ yırtığı.
• Genel kurallar: Sağlık.