Kaygı bozukluğu

"Görünmez ama yorucu." Mutluluk düşünce gelen ruhsal bir hastalık. Birkaç gün sürer, geçer; öldürmez, iz bırakmaz.

Kimde, ne zaman başlar

• Mutluluğun 42'nin üstündeyken hiç gelmez. Yaşa bakmaz.
• Mutluluk düştükçe sıklaşır: mutluluğun 35 civarındaysa her gün yaklaşık %0,4, 20 civarındaysa yaklaşık %1,3.
• Borçluysan 1,6 kat sık. Sağlığın 60'ın altındaysa daha sık.
• Başka bir hafif hastalık sürerken başlamaz; biri geçince 30 günlük yılda yaklaşık 36 gün beklenir.

Pencere bazen nasıl başladığını söyler: "Telefon her titrediğinde göğsün sıkıştı. Kötü bir haber yoktu, yine de bekledin."

Haber veren günler

Haber vermez, doğrudan başlar.

Belirtiler ve süre

• 4-8 gün sürer (30 günlük yılda; 60 günlük yılda iki katı).
• Hastalık boyunca sağlığının %15'i gider, mutluluğun yaklaşık 7 düşer.
• Süre dolunca kendiliğinden geçer: "Göğsündeki düğüm çözüldü. Kalabalıkta nefes alabiliyorsun."
• Geçince kaybettiğin sağlığın %85'i geri gelir.

Tedavi

• "Doktora git, tedavi ol": 70.000₺. Tutarsa hemen geçer: "Terapi işe yaradı; kaygı artık seni yönetmiyor."
• Tutma ihtimali: ilk seferde sağlığın 50 iken yaklaşık %70, 90 iken %80. Sonraki seferlerde 13 puan daha az.
• Tutmazsa sağlığın 10 düşer: "Kaygı hâlâ geceleri uyandırıyor." Geçince kayıp büyük ölçüde geri gelir. Reklamla "İkinci görüş" bir deneme daha.
• "Şimdilik bekle": geçmesini beklersin.

Hapiste: "Revire gitmeyi talep et", ücretsiz, yaklaşık %40 kabul edilir; reddedilirse ertesi gün yeniden iste.

18 yaşından önce

Pencere yıl geçişinden sonra açılır, tedaviyi ailen öder. Tedavi etmezsen her yıl yaklaşık %14 ihtimalle kendiliğinden geçer; geçmezse yıllarca sürebilir.

Kalıcı mı

Hayır. Sağlık kapasitene dokunmaz, iz bırakmaz. Bir kez geldiyse tekrar etmeye yatkındır: her geçmiş atak riski bir buçuk katına çıkarır (üç atakta durur).

Öldürür mü

Hayır.

Öbür etkiler

• Mutluluk düşer; bu başka ruhsal hastalıkların kapısını açık tutar.

İpuçları

• Hastane'deki "Terapiye başla" (5.000₺, 16 yaşından sonra) mutluluğu 9 artırır.

İlişkili hastalıklar

• Depresyon, Uykusuzluk. Çocuklukta uykusuzluk sürerken kaygı daha sık gelir.
• Genel kurallar: Sağlık.