Gıda zehirlenmesi

"O akşam ne yediğini bir daha düşüneceksin." Bozuk bir yemekten gelen, birkaç günde geçen hafif bir hastalık. Öldürmez, iz bırakmaz.

Kimde, ne zaman başlar

• Her yaşta, herkese gelebilir.
• Sağlıklı bir yetişkinde 30 günlük bir yılda ihtimal yaklaşık %5. Bir kez geçirdikten sonra biraz daha sık.
• 8 yaşından küçükken 1,5 kat, 68 yaşından sonra 1,4 kat sık (beden yaşı).
• Sağlığın 60'ın altındaysa daha sık; sıfırda üç kat.
• Başka bir hafif hastalık sürerken başlamaz. Hafif bir hastalık geçince yenisi için 30 günlük yılda yaklaşık 36 gün beklenir.

Pencere her zaman ne yediğini anlatır. Dışarıda: "Dünkü tavuk dönerin tadı biraz tuhaftı. Gece üçte banyonun soğuk zemininde uyandın." ya da sahildeki midyeler, düğün pilavı, tarihi geçmiş kıyma. Hapiste: yemekhanedeki yağlı kuru fasulye, kantinden alınan nemli sandviç.

Haber veren günler

Haber vermez, doğrudan başlar.

Belirtiler ve süre

• 2-4 gün sürer (30 günlük yılda; 60 günlük yılda iki katı, en az 2 gün).
• Hastalık boyunca sağlığının %15'i gider, mutluluğun yaklaşık 2 düşer.
• Süre dolunca kendiliğinden geçer: "Midenin kasılması geçti. O yemeğin adını bir süre duymak istemiyorsun."
• Geçince kaybettiğin sağlığın %85'i geri gelir. Ağırlaşmaz, ambulans gelmez.

Tedavi

• "Doktora git, tedavi ol": 9.000₺. Tutarsa hemen geçer: "Serumla toparlandın; midene yeniden güvenebiliyorsun."
• Tutma ihtimali: ilk seferde sağlığın 50 iken yaklaşık %93, 90 iken %94. Sonraki seferlerde 13 puan daha az; 65 ve 78 yaşından sonra 10'ar puan daha az.
• Tutmazsa sağlığın 10 düşer, hastalık sürer; geçince bu da büyük ölçüde geri gelir. Reklamla "İkinci görüş" bir deneme daha verir.
• "Şimdilik bekle": geçmesini beklersin.

Hapiste: "Revire gitmeyi talep et", ücretsiz; yaklaşık %60 kabul edilir, reddedilirse ertesi gün yeniden istenir.

18 yaşından önce

• Pencere yıl geçişinden sonra açılır, tedaviyi ailen öder.
• Tedavi etmezsen her yıl yaklaşık %82 ihtimalle kendiliğinden geçer.

Kalıcı mı

Hayır. Sağlık kapasitene dokunmaz.

Öldürür mü

Hayır.

Öbür etkiler

• Birkaç gün halsizlik. Para yalnız tedaviyi seçersen gider.

İpuçları

• Birkaç günde kendi geçer; sağlığın yerindeyse beklemek yeterli.

İlişkili hastalıklar

• Grip, Kemik kırığı, Apandisit: aynı yolla gelen gündelik hastalıklar.
• Genel kurallar: Sağlık.