Hastalıklar
Oyunda 21 hastalık var. Her birinin nasıl başladığı, ne kadar sürdüğü, nasıl tedavi edildiği ve geride ne bıraktığı kendi sayfasında. Sağlığın ve hastane yatışının genel kuralları için Sağlık.
Hastalık türleri
- Ani: gelir, birkaç gün ya da hafta sürer, geçer. Çoğu kendiliğinden düzelir. İkisi (apandisit ve kanser) kendiliğinden geçmez, hastanede yatarak tedavi ister.
- Kronik: ömür boyu kalır. Tedavi onu geçirmez, kontrol altına alır: belirtiler azalır, düzenli ilaç gideri başlar.
- Ruhsal: mutluluğa bağlı. Mutluluğun 42'nin üstündeyken hiç gelmez.
- Stres: baskıya bağlı: iş, şirket, borç, kredi, ilişkilerdeki öfke, küçük çocuklar.
- Alerji: çocuklukta başlar, ömür boyu kalır, sağlık kapasitesine dokunmaz.
Genel kurallar kısaca
- 18 yaşından önce hastalık yıl yıl işler; pencere yıl geçişinden sonra açılır ve tedaviyi ailen öder.
- 18 yaşından sonra hastalık gün gün işler. Başladığı gün bir pencere açılır; o gün başka olay ve arama gelmez.
- Aynı anda en çok bir hafif hastalık olur. Biri geçince yenisi için 30 günlük yılda yaklaşık 36 gün beklenir.
- Aynı anda en çok iki tedavisiz hastalık olur; kontrol altındakiler sayılmaz.
- Ağır hastalıklar haber verir. Ömürlük hastalıklar, apandisit ve kanser önce yaklaşık 3 gün Günlük'e "Kendini iyi hissetmiyorsun" yazdırır. Bu günlerde Hastane'de "Muayene ol" ya da "Yıllık kontrolden geç" yaparsan hastalık erken yakalanır.
- Tedavinin tutma ihtimali pencerede yazar. Tekrarlarda düşer, sağlığın yüksekse biraz artar, 65 ve 78 yaşından sonra düşer. Tutmazsa sağlık 10 düşer; reklamla "İkinci görüş" bir deneme daha verir.
- Ömürlük hastalık teşhiste sağlık kapasiteni düşürür. Kontrol altına almak kapasiteyi geri getirmez; yalnız hastalık gerçekten geçerse (yılda bir denenen, %5 tutan deneysel tedavi ya da milyonda bir ihtimal) geri gelir.
- Kontrol altındaki hastalık seni öldürmez. Tek istisna Kanser takibi.
- Hapiste doktor yok; "Revire gitmeyi talep et" ücretsizdir ama her talep kabul edilmez.
İpucu: "Kendini iyi hissetmiyorsun" yazısı oyunun en değerli uyarısıdır. O gün Hastane'ye gidip muayene olursan apandisit, kanser ve klamidya hiç başlamaz; ömürlük hastalık kapasite götürmeden başlar.
Bütün hastalıklar
Fiyatlar Türkiye'de olağan tedavinin bedeli.
| Hastalık | Tür | Kimde, ne zaman başlar | Öldürür mü | Kalıcı mı |
|---|---|---|---|---|
| Grip | Ani | Herkese, her yaşta; en sık hastalık | Hayır | Hayır |
| Gıda zehirlenmesi | Ani | Herkese, her yaşta | Hayır | Hayır |
| Kemik kırığı | Ani | Herkese, her yaşta; yaşlıda daha sık | Hayır | Hayır |
| Apandisit | Ani | Herkese, her yaşta, seyrek | Evet, beklenirse | Hayır |
| Kanser | Ani | 28 yaşından sonra, yaşla artar | Evet | Hayır, ama kapasiteden kalıcı iz bırakır |
| Kanser takibi | Kronik | Kanseri atlatan herkese | Az, kontrol altında da | Evet |
| Hipertansiyon | Kronik | 28 yaşından sonra, yaşla artar | Tedavisizken az | Evet |
| Kalp rahatsızlığı | Kronik | 28 yaşından sonra; hipertansiyon ve diyabet varken daha sık | Evet, tedavisizken | Evet |
| Diyabet | Kronik | 28 yaşından sonra, yaşla artar | Tedavisizken az | Evet |
| Çapraz bağ yırtığı | Ani | Sporcu mesleklerinde | Hayır | Hayır |
| Kronik diz sakatlığı | Kronik | Sporcu mesleklerinde | Hayır | Evet |
| Bel fıtığı | Kronik | 25 yaşından sonra; ağır işte daha sık | Hayır | Evet |
| Astım | Kronik | Çocuklukta, 2-18 yaş | Çok az, tedavisizken | Evet |
| Depresyon | Ruhsal | Mutluluk 42'nin altına inince | Az | Hayır |
| Kaygı bozukluğu | Ruhsal | Mutluluk 42'nin altına inince | Hayır | Hayır |
| Uykusuzluk | Ruhsal | Mutluluk 42'nin altına inince | Hayır | Hayır |
| Migren | Stres | Baskı biriktikçe | Hayır | Hayır |
| Reflü | Stres | Baskı biriktikçe | Hayır | Hayır |
| Alerji | Alerji | Çocuklukta, 2-16 yaş | Hayır | Evet, kapasiteye dokunmaz |
| HIV | Kronik | 18 yaşından sonra, son iki yılda üç ya da daha çok kişiyle yakınlaşanda | Tedavisizken | Evet |
| Klamidya | Ani | 18 yaşından sonra, son iki yılda üç ya da daha çok kişiyle yakınlaşanda | Hayır | Hayır |
Bu bölümün sayfaları
- Alerji"Her bahar aynı hikâye. Mendil hep cebinde." Çocuklukta başlayan, çoğu zaman ergenliğe kadar kendiliğinden geçen, oyunun en zararsız ömürlük hastalığı. Sağlık kapasitene dokunmaz, öldürmez.
- ApandisitAni başlayan, ameliyat isteyen bir hastalık. Seyrek gelir ama kendiliğinden neredeyse hiç geçmez: hastanede yatarak tedavi olmazsan ağırlaşır ve ambulans gelir.
- Astım"Çantanda her zaman bir ilaç var." Çocuklukta başlayan bir nefes rahatsızlığı; ergenlikte yarı yarıya susar, susmazsa ömür boyu kalır. Çok nadiren öldürür; kontrol altındayken hiç öldürmez.
- Çapraz bağ yırtığı"Sahadan sedyeyle çıktın. Ameliyat ve aylarca fizik tedavi." Yalnız sporcuların başına gelen bir diz sakatlığı. Birkaç hafta sürer, geçer; öldürmez ama iyileşse de küçük bir iz bırakır.
- Bel fıtığı"Ağır işin faturası. Ameliyat bir seçenek." Yılların yüküyle gelen bir bel rahatsızlığı. Aylarca sürer, sonra geçer; öldürmez. Tedavisiz geçerse sağlık kapasitende küçük bir iz kalır.
- Depresyon"Geçer. Tekrar edebilir. Yardım almak işe yarıyor." Mutluluk düşünce gelen ruhsal bir hastalık. Birkaç gün sürer, geçer; sürerken iştahın kapanır.
- DiyabetŞeker hastalığı. "Ömür boyu. Yönetilirse hayatı çok değiştirmez." Yaşla gelir, ömür boyu kalır, ilaçla kontrol altına alınır.
- GripAteş, burun akıntısı, yorgan. Herkesin başına gelen, birkaç günde geçen hafif bir hastalık. Öldürmez, iz bırakmaz; bedeli birkaç günlük halsizlik.
- HipertansiyonYüksek tansiyon. "Belirti vermiyor. Ölçtürmesen haberin olmayacaktı." Yaşla gelen, ömür boyu kalan bir hastalık. İlaçla kontrol altına alınır; kontrol altındayken seni öldürmez.
- HIV"Düzenli ilaçla virüs saptanamaz olur; bulaştırmaz, uzun bir hayat sürersin." Çok sayıda farklı kişiyle yakınlaşan yetişkinde görülebilen, ömür boyu kalan bir hastalık. İlaçla kontrol altına alınır; kontrol altındayken ömrü kısaltmaz.
- Kalp rahatsızlığı"Tamamen geçmez ama kontrol altına alınabilir." Yaşla gelen, ömür boyu kalan ve ömürlük hastalıklar içinde en ağır olanı. Tedavisiz bırakılırsa öldürebilir; kontrol altındayken öldürmez.
- KanserOyunun en sert hastalığı. Yaşla gelir, önce birkaç gün haber verir, sonra hastanede yatarak tedavi ister. Atlatırsın ama iz bırakır: sağlık kapasiten kalıcı olarak düşer ve ömür boyu sürecek Kanser takibi başlar.
- Kanser takibiKanseri atlattıktan sonra başlayan ömürlük kontrol dönemi. Hastalık geçti ama kontroller ve ilaç sürer. Zarla gelmez; yalnız Kanser atlatana eklenir.
- Kaygı bozukluğu"Görünmez ama yorucu." Mutluluk düşünce gelen ruhsal bir hastalık. Birkaç gün sürer, geçer; öldürmez, iz bırakmaz.
- Kemik kırığıBir düşüş, bir kayma, ani bir fren. Kemik kırığı birkaç hafta sürer, alçı çıkınca geçer. Öldürmez. Tedavi olursan iz bırakmaz; tedavisiz geçerse ya da 65 yaşından sonra kırılırsa sağlık kapasitende 1 puanlık iz kalır.
- Klamidya"Çoğu zaman belirti vermez; antibiyotikle birkaç günde geçer." Çok sayıda farklı kişiyle yakınlaşan yetişkinde görülebilen, birkaç günde geçen bir enfeksiyon. Öldürmez, iz bırakmaz.
- Kronik diz sakatlığı"Yılların yükü dizinde. Merdivende bile hatırlatıyor." Sporculuk yıllarından kalan, ömür boyu süren bir sakatlık. Öldürmez; bedeli sağlık kapasitesinde, mutlulukta ve ilaç parasında.
- Migren"Perdeler kapalı, ses yok, ışık yok. Bir gün gitti." Yaşla değil baskıyla gelen bir baş ağrısı. Birkaç gün sürer, geçer; öldürmez, iz bırakmaz.
- Reflü"Yataktan doğrulup oturuyorsun. Kahveyi bıraktın, olmadı." Baskıyla gelen bir mide yanması. Birkaç gün sürer, geçer; öldürmez, iz bırakmaz.
- Uykusuzluk"Tavanı ezberledin. Saat üçte hep aynı düşünce." Mutluluk düşünce gelen ruhsal bir hastalık. Birkaç gün sürer, geçer; öldürmez, iz bırakmaz.
- Gıda zehirlenmesi"O akşam ne yediğini bir daha düşüneceksin." Bozuk bir yemekten gelen, birkaç günde geçen hafif bir hastalık. Öldürmez, iz bırakmaz.