Kafe

Herkesin hayali. Sabah dolabı doldurursun, gün boyu müşteriye yetişirsin, akşam kasayı sayarsın. Az koyan eli boş müşteri gönderir, çok koyan akşam çöpe döker.

Genel kurallar (kâr payı, maaş borcu, müdür, satış) için şirketler sayfası.

Ne vaat ediyor

Öğrenmesi en kolay şirket. Her günün kararı küçük ve görünür: kaç tane latte, kaç kişi öğlen vardiyasında. Yaşayan bir semt var: kalem fiyatları oynar, modalar gelip geçer, rakip kafeler indirime girer ya da kapanır.

Nasıl kurulur

• Sermaye 600.000₺, zeka 21+.
• Kurunca kafe hemen açılır. Menüde beş ürün hazır: Filtre kahve, Latte, Çay, Kruvasan, Cheesecake. İlk sabah siparişi bugünün tahmininin ortasıyla yazılmış gelir.
• Semtte üç rakip kafe olur.
• Ekip boş başlar. İlk iş bir barista al ya da tezgâha kendin geç; yoksa müşteri gelir ama servis yapacak kimse olmaz.

Bir günün döngüsü

Kafe ekranı günü üçe böler:

1. Sabah · dolabı doldur. Sabah siparişi ekranında her ürünün bugünkü tahmini yazar (örneğin "bugün ~30-45" gibi bir aralık), havaya (Güneşli, Yağmurlu, Soğuk, Sıcak) ve hafta içi ya da hafta sonuna göre. Tahmine göre doldur tek dokunuşla doldurur. Siparişin parası sabah kasadan çıkar. Dokunmazsan dünkü sipariş tekrar gelir. Kasa yetmezse sipariş eksik gelir.
2. Gün boyu · müşteriye yetiş. Gün üç dilim: Sabah, Öğle, Akşam. Öğle en kalabalık saat. Her dilime ekipten kimin gireceğini Ekip ve vardiya ekranında seçersin; dilimin yanında kaç kişiye yetişeceği yazar. Yetişilmeyen dilimde müşterinin bir kısmı sıradan sıkılıp gider. Tezgâha geç ile bugün bir dilimde servise sen girersin.
3. Akşam · kasayı say. Gün sonu raporu: kaç müşteri geldi, kaç kişi sıradan sıkılıp gitti, hangi ürün bitti, kaç tane çöpe gitti, günün neti. Altında Yarına ders satırı ne yapacağını söyler ("… erken bitti; yarın … tane daha koy").

Raf ömrü: rafta kalan ürün yarın da satılır, ömrü dolan akşam çöpe gider. Latte, cheesecake ve soğuk kahve bir gün dayanır, kruvasan ve tost iki gün, filtre kahve ve sıcak çikolata bir hafta, çay iki hafta.

Para nereden gelir, nereye gider

• Gelir: satış (ciro).
• Gider: malzeme (sabah siparişi), personel maaşı, kira. Kira yılda yaklaşık 675.000₺, gün gün işler.
• Menü ve fiyat: fiyatı artırırsan tanesi daha çok kazandırır ama daha az satar; müdavim de fark eder. Her ürünün maliyeti ve marjı yazar. Rakibin fiyatına da bak.
• Kalem fiyatları (kahve çekirdeği, süt, tereyağı, kakao, karton bardak, çay yaprağı) her gün oynar; üç haftadır yükselen ya da inen kalem "Şehrin nabzı"na haber olarak düşer.
• Senin kapasiten: zekan ve liderlik yeteneğin kafenin servis gücünü büyütür. Başka bir maaşlı işe geçersen kafe yarı güçle çalışır.

Ekleyebileceğin ürünler: Kurabiye, Tost, Soğuk kahve (yaz ürünü), Sıcak çikolata (kış ürünü), Matcha latte (makine ister, 9.000₺), San Sebastian cheesecake, Fındıklı latte (kış ürünü), Pankek.

Modalar: Matcha latte, Soğuk demleme, San Sebastian cheesecake, Fındıklı latte, Pankek kahvaltı. Moda başlayınca haber gelir; menünde o ürün varsa "moda" etiketi çıkar ve daha çok satar. Moda bir süre sonra söner.

Müdavimler

Müdavimler kafenin asıl sermayesi. Memnun müşteri müdavim olur; uzun kuyruk, biten ürün ve düşük memnuniyet müdavimi kaçırır. Ekran müdavim sayısını ve memnuniyeti gösterir.

Çalışanlar ve roller

Her çalışanın hızı, güler yüzü, seviyesi ve yorgunluğu yazar. Yorgun çalışan yavaşlar.

Müdür sen dokunmadığın gün siparişi verir, boş vardiyayı kapatır, bekleyen kararı verir. Seviyesi düşük müdürün siparişi tahminden daha çok sapar.

Rakipler ve semt

Rakipler ve semt ekranında semtteki kafeler yazar (müdavim sayıları tahmindir). Rakip indirime girebilir, kapanabilir, yeni kafe açılabilir.

Semt olayları yoldan geçeni değiştirir: sokakta yol çalışması, karşıda inşaat, köşedeki ofis binasının boşalması (azaltır); sokağa yeni okul, köşeye metro durağı, sokak festivali (artırır).

Cevap ver:

• Sadakat kartı: onuncu kahve bedava. Müdavim kolay kaçmaz, yeni müdavim daha kolay gelir; cironun küçük bir payını yer. Basımı 12.000₺, 30 gün sürer.
• Kapanan rakibin müşterisine ilan: 28.000₺, 7 gün. Müşterisi yavaş yavaş sana geçer.
• Cevap vermemek de bir cevap: bekleyebilir ya da menüden fiyat kırabilirsin.

Olaylar ve riskler

Ara sıra Karar bekliyor kartı gelir:

• Sağlık denetimi: kusuru kabul et, "her şey yolunda" de (tutmazsa ceza) ya da tam denetim iste (bir gün kapalı, kapıya belge).
• Eleştirmen masada: fark etmemiş gibi yap ya da en iyi masayı ver; ikisi de zarlı.
• Fenomen çekim istiyor: ikram et, reklam ücreti iste ya da nazikçe reddet.
• Espresso makinesi bozuldu: acil servis (pahalı, bugün düzelir) ya da parça bekle (üç gün latte yok).
• Mezuniyet siparişi: kabul edersen iyi para, ekip yorulur.
• Kafe kedisi: besle, adını koy ya da barınağa götür.
• Öğlen elektrik kesildi: jeneratör kirala ya da kapat.

Riskler: kasa sabah siparişine yetmezse dolap eksik dolar; maaşlar ödenemezse ekip gider; dürüst olmayan müdür kasada açık bırakabilir.

Büyüme

Kafede şube açma yok. Büyümek daha çok müdavim, doğru menü ve daha geniş ekip demek. Tek kafeyle yetinmek istemezsen ikinci bir kafe kurabilirsin; ayrı şirket olarak çalışır.

Yeni başlayana ipuçları

• İlk gün bir barista al, öğle dilimine koy.
• Tahmine göre doldur ile başla, sonra rapordaki "Yarına ders" satırına bak.
• Ömrü bir gün olan ürünü (latte, cheesecake) az koy; çay ve filtre kahve uzun dayanır.
• Kalabalık günlerde Tezgâha geç ile öğleye kendin gir.

İlgili konular

• Şirketler: kâr payı, maaş borcu, müdür ve satış her şirkette nasıl işler.
• Barista: kafenin ana rolü bu meslekten gelir.
• Girişimci: şirket kurmanın mesleği; maaşı yok, kazancı kâr payı.
• Market: rafı, raf ömrünü ve sabah siparişini seven için benzer bir iş.
• Statlar: zekanın kafenin servis gücüne etkisi.